Terminological variation in publications on Literary Onomastics
DOI:
https://doi.org/10.14393/Lex-v10a2025-15Keywords:
Literary Onomastics, Comparative Corpus, Brazilian Portuguese, English, Terminology VariationAbstract
In Onomastics, there is no total standardization of terminological usages, but rather a variability of denominations that do not always correspond to the use of different concepts. The variability of terms observed in the area can make it difficult to understand how they are used and which concepts are associated with them. This situation makes it necessary to develop descriptive research that can identify and analyse occurrences of this terminological variation In view of this need, this article makes an initial examination of terms in the sub-area of Literary Onomastics based on two corpora, one with four articles and a book chapter written in Brazilian Portuguese and the other with eight articles written in English. Through manual identification and extraction, 64 different terms were identified, after analysis, also manual, it was found that there is a predominance of variation due to discursive causes and to avoid lexical repetition. This finding, although limited to corpora, contributes to a better understanding of the constitution and uses of terminology in Literary Onomastics and will be used in the future in the elaboration of glossary of onomastic terms.Downloads
References
AMARAL, E. T. R.; SEIDE, M. S. “Antropônimos e literatura”. In: AMARAL, E. T. R; SEIDE, M. S. Nomes próprios de pessoa: introdução à antroponímia brasileira. São Paulo: ED. Blucher, 2020, p.195-208.
BARBOSA, M. A. O léxico e seu tratamento: diálogos transdisciplinares. In: 56ª REUNIÃO ANUAL DA SBPC, Cuiabá-MT. Anais [...] Cuiabá, 2004. Disponível em: http://www.sbpcnet.org.br/livro/56ra/banco_conf_simp/textos/MaApBarbosa.htm. Acesso em: 19 set. 2011.
BERBER SARDINHA, T. Linguística de Corpus. Barueri: Manole, 2004.
BERNARDO, J. L., & REZENDE, R. M. de. Variação terminológica em processos e elementos de análise mórfica. Acta Scientiarum. Language and Culture v. 45, n. 2, 2023. DOI: https://doi.org/10.4025/actascilangcult.v45i2.67753.
BREMER, D. “Language & Culture”. In: XXIV CONGRÉS INTERNACIONAL D’ICOS SOBRE CIÈNCIES ONOMÀSTIQUES, 2011, Barcelona, Espanha, Anais [...], 2011, p. 344 -348. Disponível em
https://www.gencat.cat/llengua/BTPL/ICOS2011/113.pdf. Acesso em: 02, jun. 2023.
CABRÉ, M.T. La Terminología: representación y comunicación. Barcelona: Institut Universitari de Lingüística Aplicada, 1999.
CABRÉ, M. T. Theories of terminology: their descriptions, prescriptions and explanations. Terminology, n. 9, v.2, p.193-199, 2003.
CIAPUSCIO, E. Textos Especializados y Terminologia. Barcelona: Institut Universitari de Lingüística Aplicada, 2003.
CAMARGO, A. K. de. Nomes próprios no romance contemporâneo: O Berro do Cordeiro em nova York: um estudo onomástico exploratório. 159 f. Dissertação (Mestrado em Letras) - Universidade Estadual do Oeste do Paraná, Cascavel, 2018.
CAMARGO, A. K; de. Nomeação e Espacialização como agentes do trágico em “Os Maias”. Onomástica desde América Latina, [S. l.], v. 1, n. 2, p. 2–16, 2020. DOI: https://doi.org/10.48075/odal.v1i2.24290.
DAUZAT, A. La toponymie française.Paris, Payot, 1939.
DUBOIS, J. et. al. Dicionário de Linguística. São Paulo: Cultrix, 1978.
DVOŘÁKOVÁ, Ž. Notes on functions of proper names in literature. Onoma v.53: p.33-48, 2018. DOI: https://doi.org/10.34158/ONOMA.53/2018/3.
ECKERT, K.; RÖHRIG, M. O Evangelho Segundo Jesus Cristo, de Saramago: uma leitura antroponímica. Onomástica desde América Latina, [S. l.], v. 5, n. 1: 1–19, 2024. DOI: https://doi.org/10.48075/odal.v5i1.32197.
FINATTO, M. J. B. Termos, textos e textos com termos: novos enfoques dos estudos terminológicos de perspectiva linguística. In: ISQUERDO, A.N; GRIEGER, M.G. (orgs.). As ciências do léxico: lexicologia, lexicografia,terminologia, v. II. Campo Grande, MS: UFMS, 2004, p. 341-358.
FREIXA, J. La variació terminològica: anàlisi de la variació denominativa en textos de diferent grau d ́especialització del ́àrea de medi ambient. Tese (Doutorado em Lingüística Aplicada), Universidad de Barcelona, Barcelona, 2002.
FREIXA, J. Causes of denominative variation in terminology: a typological proposal. Terminology. v. 12, n. 1, p.51-77, 2006.
FREIXA, J. Otra vez sobre las causas de la variación denominativa. Debate Terminológico, n.9, v.1, p. 38-46, 2014.
GAŁKOWSKI. A., La competenza onomastica nell’insegnamento e nell’uso dell’italiano L2. Il contesto polaco. Wydawnictwo.,Univrsitetu Łózkiego, 2023.
GIBKA, M K. Functions of characters’ proper names in novels. Onoma v. 53, p. 49-66, 2019. DOI: https://doi.org/10.34158/ONOMA.53/2018/4.
KILIAN, C. K. A retomada de unidades de significação especializada em textos em língua alemã e portuguesa sobre gestão de resíduos: uma contribuição para a tradução técnico-científica. Tese (Doutorado em Letras). 247p. Porto Alegre: UFRGS, 2007. Disponível em: http://hdl.handle.net/10183/17529. Acesso em: 27 mar. 2025.
KOCH, I. V.G. Introdução à Linguística Textual. São Paulo: Contexto, 2015.
KRIEGER, M. da G. Do reconhecimento de terminologias: entre o linguístico e o textual. In: As Ciências do Léxico: Lexicologia, Lexicografia, Terminologia. v. II. ISQUERDO, A.N.; KRIEGER, M. da G. (Orgs.). Campo Grande: Editora UFMS, 2004, p. 327-339.
MACIEL, A. M. B., & REUILLARD, P. C. R. Abordagem da variação terminológica em uma base de dados de combinatórias léxicas. Tradterm, v. 26, p. 223-240, 2015. DOI: https://doi.org/10.11606/issn.2317-9511.v26i0p223-240.
MUNHOZ A., N. A variação denominativa nos textos especializados da aromaterapia: o caso da unidade terminológica Alecrim. Acta Scientiarum. Language and Culture, v.32, n. 2, p.255-261, 2010. DOI: http://dx.doi.org/10.4025/actascilangcult.v32i2.7182.
ODEBODE, I.; SHITTU, A.; ADELEKE-ADENIJI, C. Nomes bíblicos em peças selecionadas de Wole Soyinka: um estudo sociolinguístico. Onomástica desde América Latina, [S. l.], v. 5, n. 1, p. 1–26, 2024. DOI: https://doi.org/10.48075/odal.v5i1.33080.
OLIVEIRA, M. C. de. O inglês nativo como ferramenta de exclusão social: uma língua imaginária de espécies em extinção. Domínios de Lingu@gem, Uberlândia, v. 17, p. e1725, 2023. DOI: https://doi.org/10.14393/DLv17a2023-25.
PEREIRA, A. H., & da SILVA, O. L. N. Análise da variação terminológica denominativa em textos jurídicos: o caso do termo petição inicial. Tradterm, v.34, 2019, p. 121-142. DOI: https://doi.org/10.11606/issn.2317-9511.v34i0p121-142.
SEIDE, M. S. et.al. Portuguese language equivalents of ICOS key onomastic terms. The International Council of Onomastic Sciences, 2022. Disponível em: Portuguese-LANGUAGE_ICOS-Terms-pt-version-revised.pdf (icosweb.net). Acesso em: 04 out. 2024.
SEIDE, M. S. Funções literárias de nomes de personagem no romance O filho de mil homens. Revista GTLex, Uberlândia, v. 9, p. e0914, 2024a. DOI: https://doi.org/10.14393/Lex-v9a2023/24-14.
SEIDE, M. S. Definições e usos dos termos “antroponímia” e “antroponomástica” em dissertações e teses do Observatório onomástico (O-ONOMA). In: Os nomes próprios no Brasil. Contribuições do Observatório onomástico (O-ONOMA), Amaral, T.R.; Seide, M.S.; Rech, G.C (eds.), 2024b, p. 63-87.
SERRA, L. H.; ARAÚJO, M. de. Variação terminológica denominativa no universo da cana-de-açúcar: um estudo de fatores condicionantes. Tradterm, v.36, p.155-176, 2020. DOI: https://doi.org/10.11606/issn.2317-9511.v36p155-176.
SERRA, L. S. L. H. Variação terminológica denominativa no texto especializado: aspectos sociocomunicativos em artigos científicos e de divulgação do universo da cana-de-açúcar. Acta Scientiarum. Language and Culture, v.45, n. 2, p. e 67511, 2024.
DOI: https://doi.org/10.4025/actascilangcult.v45i2.67511.
SFEIR, M. Corpus Linguistic Approach for Onomastics in Drama: Proper Names and Naming in Edward Childs Carpenter’s The Cinderella-Man. NAMES. v. 72, n. 3, p. 14 -27, 2024. DOI: https://doi.org/10.5195/names.2024.2615.
STEMPOSKI F., M., & ZANETTE, R. I, C. Internacionalização no Paraná: Um olhar para a mobilidade acadêmica. Revista Linguagem Em Foco, v.14, n. 1, p 95–114, 2022. DOI: https://doi.org/10.46230/2674-8266-14-8373.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Marcia Sipavicius Seide, Maria José Borcony Finatto

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Autores que publicam nesta revista concordam com os seguintes termos:
CC BY-NC-ND 4.0: Autores mantém os direitos autorais e concedem à revista o direito de primeira publicação, com o trabalho simultaneamente licenciado sob a Creative Commons Attribution License que permitindo o compartilhamento do trabalho com reconhecimento da autoria do trabalho e publicação inicial nesta revista.
Autores têm autorização para assumir contratos adicionais separadamente, para distribuição não-exclusiva da versão do trabalho publicada nesta revista (ex.: publicar em repositório institucional ou como capítulo de livro), com reconhecimento de autoria e publicação inicial nesta revista.


